Welkom op Voorschoten Online

Zijn wij op aarde in feite uniek in het universum?

Levensvormen buiten die op aarde bieden schrijvers een scala aan mogelijkheden. Met name sciencefiction-schrijvers zijn er zeer content mee, krijgen er niet genoeg van en verdienen er zeer dik brood mee. Sommigen hebben een naam op dit gebied opgebouwd met bijv. bekende tv-series als Star Trek met zijn miljoenen trekkie-fans, die de bemanningen van de ruimteschepen van de Enterprise-klasse bijna als familie beschouwen. Er is op dit moment zelfs een buitenaardse taal ontwikkeld - het Romulaan - dat in de laatste, nog uit te komen sci-fi  aflevering van de vermaarde serie Star Trek, door de acteurs moet worden gesproken. Vervolgens de beroemde serie Battleship Galactica, en meer nog de unieke en zelfs hartveroverende film ET, naast de onverwachte impact die de film ‘Encounters of the third kind’ op het publiek overbracht. En vooral niet te vergeten de legendarische Star Wars films, die zelfs met een geheel eigen mythologie waren doorwrocht opgebouwd gedurende de opeenvolgende afleveringen, zodat uitdrukkingen als ‘may the force be with you‘ gestalte kregen, naast personages als o.a. de boze jedi Dark Veder en opponent Luke Skywalker met hun oplichtende zwaarden. De onvergetelijke 1980-er episode ‘The Empire Strikes Back’ staat bij velen nog in het geheugen gegrift. Deze vormen samen inmiddels een wereldberoemde en welhaast legendarische bibliotheek aan heldenvertellingen van buitenaardse levenvormen. De unieke en inmiddels wereldberoemde boeken over ‘De reis naar de Maan’ van Jules Verne en ‘War of the Worlds’ van H.G.Wells uit de laatste helft 19e eeuw zijn er niets bij.

-- Advertenties ---

Bedenk dat al dit type heroïsche ruimteverhalen op fictie berust, op verzinsels, hoe knap en interessant ook bedacht. Ze zijn dikwijls simpel gewoon onwetenschappelijk gebleken.  Is het u, tussen twee haakjes, ooit wel eens opgevallen dat iedere buitenaardse levenvorm een voor ons eigenlijk altijd min of meer gruwelijk voorkomen had? Ze bezaten weliswaar een ietwat humanoïde aandoende lichaamsbouw, maar hun uiterlijk was merendeels gewoon lelijk, zo niet afschuwelijk en redelijk gênant voor een intelligent wezen. Het ras mens kwam keer op keer over als de mooiste en meest vriendelijk ogende levensvorm op het ruimtepodium.

Gelukkig maar, en volkomen logisch, ook al komt het wezentje ET als een aandoenlijk en bijzonder lief extra terrestrial figuurtje over. Dit gevoel werd simpelweg opgeroepen door de verbindende emotionele eigenschappen van het wezentje omdat die de mens in feite gemeen zijn. Wel moeten we constateren dat dit soort films en boeken over het algemeen gespeend zijn van humor. Terwijl humor eigen is aan leven en als het ware de smeerolie in de omgangsvormen vertegenwoordigt. ET attendeert ons ook weer eens op onze primaire intellectuele instincten zoals empathie, genegenheid en welbevinden.
Echter, hebt u er enig idee van welk als het meest ingewikkelde en complexe voorwerp in het universum wordt beschouwd? Dat ‘ding’ blijkt, volgens wetenschapper prof. Watson - ontdekker van de DNA-spiraal -, het menselijke brein te zijn, een ondoorgrondelijk wonder op zich. En het mooiste voorwerp in het universum?  U gelooft het niet, of wel,  maar dat kennen we in de vorm van het vrouwelijk wezen. En het op één na mooiste? Juist, de man. Bedenk nu eens dat de genoemde zaken geen van drieën van menselijke makelij zijn. De mens is tot veel in staat, zelfs tot zeer veel. Dat moet gezegd worden. Maar mensenwerk blijft, op de keper beschouwd, een beetje rommelen in de marge en is gewoon primitief aandoend na-apen, vergeleken met wat we in de natuur als schitterende en krachtige intelligente ontwerpen aantreffen.

En vervolgens willen de ‘die hards’ maar volhouden dat buitenaardse levensvormen altijd veel intelligenter zijn en een hogere vorm van ontwikkeling - en beschaving - bezitten dan het menselijk ras. Dat moet ook wel, want anders zouden zij technisch nooit zo’n grote voorsprong op ons kunnen hebben dat een bezoek aan de aarde tot hun dagelijkse mogelijkheden behoort. En tevens een langer leven moet hun beschoren zijn, want reizen in en door het universum vereist twee dingen: een lang leven en een hoge snelheid. Generaties lang in een ruimtevaartuig leven - wat in sf-romans voorkomt - is toch wel een uitermate onmenselijke en primitieve oplossing - in onze ogen - om grote afstanden te kunnen afleggen in de kosmos. En ruimtereizen vereisen een (onmogelijke) snelheid, vele malen hoger dan die van het licht, om binnen redelijke tijdstermijnen de afstand van de ene naar de andere ster of sterrenstelsel  te kunnen overbruggen. Interstellair en intergalactisch verkeer zou dan wel echte ruimtevaart zijn geworden en geen droom meer. Het is daarom de vraag of het Amerika zal lukken kosmonauten te vinden die vanaf een basis op de maan een enkeltje Mars met een duur van drie maanden aantrekkelijk zullen vinden.. Over een retourtje wordt niet gesproken. Het is vervolgens de bedoeling dat zij daar ook een basis gaan bouwen die vanaf dat moment ook door hun opvolgers bevolkt moet worden. Tot zover de aardse plannen, de plannen van een natie die teveel zakgeld heeft en ook nog eens twee oorlog moet voeren en het ISS in de lucht houden (terwijl geen nationale gezondheidszorg kent). Echter, een budget zoals president Kennedy die aan de NASA toezegde, een blanco cheque voor een welhaast decennialang durend project om een Amerikaan op de maan te brengen, zal wel voor altijd tot het verleden behoren.

Over de hele wereld treffen we honderdduizenden believers aan, sterke positivo’s die per se volhouden en absoluut willen geloven dat er meerdere en diverse intelligenties de ruimte bevolken. Misschien vergeten zij opzettelijk dat sf grotendeels handelt over ruimteoorlogen en kosmische intergalactische strijd tussen militaire ruimteallianties.. Het gehele universum gaat mank aan een tekort aan het pectine vriendelijkheid. Terwijl iedereen in onze verhardende wereld de mond vol heeft over een hoog nodige vrede, het allerbelangrijkste mondiale goed in de menselijke perceptie, is het al droevig genoeg dat er anno 2008 nog 61 gewapende conflicten of oorlogen op onze aardbol worden uitgevochten. Deze omstandigheden alleen al vormen toch een reden om het universum dan maar liever onbewoond te houden. Het gaat in feite boven ons menselijk bevattingsvermogen dat het enige met intelligentie begiftigde wezen in de kosmos zich overgeeft aan de onbeschaafde bezigheid die oorlogvoering heet. In het algemeen veroorzaakt doordat er niet juist met het recht wordt omgegaan.
Een gegeven dat bedroevend genoeg is, maar desalniettemin behoudt het zoeken naar sporen van leven in de ruimte onverminderd haar aantrekkingskracht voor een bepaald type rasoptimisten.. De mens houdt immers van avontuur en geloof in het ongelooflijke, hij is er in de sociale psychologie en ook populair filosofisch bezien mee behept. Het idee op vreemde wezens te kunnen stuiten, vult als het ware een geestelijke behoefte, want mensen missen iets in hun leven, een geestelijke band met iemand of iets waarin niet adekwaat door de maatschappij kan worden voorzien, zoals bijv. een ideologie of religiositeit. En dan gaat men op zoek naar een vervanging. Een ruimtespel op het internet is bijv. jumpgateevolution.com en crypticstudios.com - voor als het toch moet.

Een van de misschien wel nieuwsgierigste, omvangrijkste en verst reikende speurtochten in de menselijke geschiedenis naar andere vormen van leven in ons galactisch stelsel de Melkweg en daarbuiten wordt sinds 1994 gestimuleerd door het SETI Instituut. Deze organisatie werkt op een eigen wijze en nota bene met steun van de NASA aan de Search for Extra Terrestrial Intelligence via het (wetenschappelijke) SETI@home project.  Iedereen met een computer aangesloten op het internet kan meedoen. Vanaf de pagina’s van deze organisatie kan men een screensaver programma downloaden dat alleen draait wanneer de processor van de computer niet door een ander programma wordt aangesproken. En wat doet de screensaver? Deze haalt bij SETI een stukje data op dat door radiotelescopen ontvangen signalen uit een specifiek stukje van de kosmos om ons heen bevat. In deze data zoekt het programma naar zelfs maar het miniemste spoortje dat kan wijzen op technologisch intelligente oorsprong: een door een andere levensvorm - van het nog onbekende ras der Igcognitics - met opzet de ruimte ingestuurde vredesboodschap. De misschien wel miljoenen SETI-ing fans hopen  er uiteraard op boodschappen te ontvangen die duiden op en bewijzen dat er een enorme biodiversiteit aan ET’s en andere aliens de ruimte bevolken.. Realistisch of niet, als wetenschappelijke arrogantie aangeduid of  als Don Quichotterie aandoende gedachtenspinsels verworpen, de jacht erop is in volle hevigheid gaande..
Echter, zou het ook in dit geval weer opgaan, dat opnieuw de wens de vader van de gedachte is? Maar miljoenen moeten toch wel een beetje gelijk hebben, menen sommigen. Anderen vinden het een onacceptabele gedachte dat exclusief op ons nietige aardbolletje - dat op kosmische schaal minder is dan een stofje - het enige leven in zo’n immens kolossale verschijnselen als onze Melkweg en zelfs het universum zou voorkomen. Sceptici daarentegen attenderen er voorzichtig op dat de kosmos, hoe groot ook, in feite te dor is en te gortdroog om levensvatbaar te zijn. Daarnaast, stellen zij: het verschil tussen dode materie en enig levend organisme, hoe minuscuul ook, is onuitlegbaar groot. En al die UFO’s dan die worden waargenomen? Bedenksels? Nee, dat niet, maar zij blijken gewoon nooit vliegende schotels geweest te zijn.  En wat met de z.g. eeuwen oude landingsbanen in diverse delen van de wereld, of de mysterieuze graancirkels? Verzinnen mensen soms ook dat ze ontvoerd zijn geworden in UFO’s, en zelfs in de ruimte werden geopereerd door vreemde wezens? Tja, wie komt het toe de menselijke geest te vatten.

Heeft het SETI-project  inmiddels resultaten geboekt die tot zelfs maar tot een sprankje optimisme aanleiding geven? Helaas. Maar daarom niet getreurd, redeneert men, want als we ergens enthousiast voor zijn, gaan we onverdroten verder. En wat bedragen de kosten van dat onderzoek verricht door al die vrijwillige deelnemers aan het project? Heel veel. Want ondanks dat er mondiaal milieubewust moet worden gehandeld, blijkt de hang naar avontuur en het onbekende zeer sterk in ons ontwikkeld, waardoor we de neiging hebben een door instituten en individuelen aangeboden enorme hoeveelheid samengebalde dure computerpower aan SETI ter beschikking te stellen.
Het gehele hemelruim wordt nu blokje voor blokje afgetast op signalen  die middels computers doorgespit worden op zoek naar aanwijzingen die op intelligent en technologisch hoog ontwikkeld leven als afzender duiden. Dit klinkt en is eenvoudig, maar het vormt bepaald geen zuinige groene sport. Al gebeurt dit speurwerk in de vrije tijd van iedere computer die SETI@home draait - in totaal 500 miljoen stuks zijn er operationeel wereldwijd, waarvan er ca. 8 miljoen in Nederland resideren -, bij elkaar slurpt het vele megawatts aan dure en hoogstwaarschijnlijk verloren energie op. Niet alleen nu maar, voor zover we kunnen overzien, tot in de verre toekomst..

Het bovenstaande heeft echter ook iets geruststellends. U behoeft immers niet bang te zijn dat het een enge ET belhamel zal zijn wanneer er aangebeld wordt door uw volgende couchsurfer..